Στέφανος Κρίκκης
Ένα νέο, ιδιαίτερα σημαντικό παράθυρο στη μελέτη των πλανητών πέρα από το Ηλιακό Σύστημα ανοίγουν αστρονόμοι, οι οποίοι αναφέρουν ότι εντόπισαν για πρώτη φορά ραδιοεκπομπή που μπορεί να αποδοθεί απευθείας σε έναν εξωπλανήτη.
Η πηγή του σήματος φαίνεται να είναι ο Beta Pictoris b, ένας γιγάντιος αέριος πλανήτης σε απόσταση περίπου 63 ετών φωτός από τη Γη.
Το εύρημα δεν έχει καμία σχέση με αναζήτηση νοήμονος ζωής.
Αντίθετα, οι ερευνητές θεωρούν ότι πρόκειται για το αποτύπωμα ενός εξαιρετικά ισχυρού μαγνητικού πεδίου, το οποίο προκαλεί φαινόμενα ανάλογα με το βόρειο σέλας της Γης.
«Γνωρίζω ότι τα ραδιοσήματα συνδέονται με την αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης. Αλλά αυτό είναι κάτι πολύ διαφορετικό», επισημαίνει ο Edo Berger, καθηγητής Αστρονομίας στο Harvard και ερευνητής του Center for Astrophysics – Harvard & Smithsonian.
64 τηλεσκόπια
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε το MeerKAT, το μεγάλο δίκτυο 64 ραδιοτηλεσκοπίων στη Νότια Αφρική, και κατέγραψε επαναλαμβανόμενες ραδιοεκπομπές.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι αστρονόμοι υποστηρίζουν πως κατάφεραν να εντοπίσουν τη θέση της εκπομπής στον ίδιο τον πλανήτη και όχι στο άστρο του, έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους προηγούμενες ενδείξεις ραδιοεκπομπών από εξωπλανήτες δεν είχαν θεωρηθεί οριστικές.
Τεράστια μάζα
Ο Beta Pictoris b έχει μάζα περίπου 12 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Δία και ανήκει σε ένα εξαιρετικά νεαρό πλανητικό σύστημα, ηλικίας περίπου 23 εκατομμυρίων ετών.
Το άστρο Beta Pictoris είναι περίπου 1,75 φορές πιο ογκώδες από τον Ήλιο και περιβάλλεται από έναν εκτεταμένο δίσκο σκόνης και υπολειμμάτων από τον σχηματισμό των πλανητών.
Το μέγεθος του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη είναι αυτό που προκαλεί τη μεγαλύτερη έκπληξη.
Σύμφωνα με τον Berger, είναι τουλάχιστον 200 φορές ισχυρότερο από εκείνο του Δία.
Ένα τέτοιο πεδίο μπορεί να παγιδεύει ενεργητικά φορτισμένα σωματίδια. Καθώς αυτά κινούνται σπειροειδώς μέσα στο μαγνητικό πεδίο, προκαλούν τόσο αυρόρες όσο και εκπομπή ραδιοκυμάτων.
Η σημασία της ανακάλυψης υπερβαίνει την ίδια την ανίχνευση.
Τα μαγνητικά πεδία αποτελούν έναν από τους σημαντικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν την ατμόσφαιρα και το διαστημικό περιβάλλον ενός πλανήτη.
Στη Γη, το μαγνητικό πεδίο λειτουργεί ως φυσική ασπίδα απέναντι στον ηλιακό άνεμο.
Φωτογραφία: NASA
Στους εξωπλανήτες, η μελέτη τους μπορεί να αποκαλύψει στοιχεία που δεν είναι δυνατόν να παρατηρηθούν με άλλες μεθόδους.
Ωστόσο, οι επιστήμονες κρατούν τις αναγκαίες αποστάσεις.
Η σχετική μελέτη, η οποία αναρτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου στην πλατφόρμα arXiv, δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία αξιολόγησης από ανεξάρτητους επιστήμονες.
Η τελική κρίση της επιστημονικής κοινότητας αναμένεται τους επόμενους μήνες.
Εφόσον το εύρημα επιβεβαιωθεί, θα αποτελεί σημαντικό σταθμό στην εξωπλανητική αστρονομία: για πρώτη φορά οι αστρονόμοι θα έχουν ένα άμεσο ραδιοφωνικό «αποτύπωμα» ενός πλανήτη έξω από το Ηλιακό Σύστημα και, μαζί του, έναν νέο τρόπο να διερευνούν τους αόρατους μέχρι σήμερα μαγνητικούς κόσμους του Γαλαξία.
Πηγή: https://www.tanea.gr/2026/10/02/science-technology/planitis-ekso-apo-to-iliako-mas-systima-epikoinonise-me-ti-gi-ti-itan-to-radiosima-pou-epiasan-astronomoi/
