Ηλίας Κανέλλης
Το καμένο σχολείο δεν έχει περισσότερους καθηγητές. Το λεηλατημένο κατάστημα δεν πληρώνει καλύτερους μισθούς. Το κατεστραμμένο δημαρχείο δεν προσφέρει καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες. Κι όμως, γύρω από τις καταστροφές στη Γαλλία, που γίνεται προσπάθεια να εξαχθούν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχει συγκροτηθεί ένα πρόθυμο ακροατήριο που διακρίνει στη βία της φωτιάς την οργή για την κοινωνική αδικία και την απελπισία για τους κλειστούς ορίζοντες. Και ο πρόεδρος Μακρόν κάνει διάγγελμα για να πει «όχι στη βία». Εντάξει, τους έπεισε.
Οσα γίνονται στη Γαλλία, και η απόπειρα εξαγωγής τους σε διάφορες άλλες πόλεις της Ευρώπης, δεν μας είναι άγνωστα. Το σκηνικό της απορρύθμισης στη Γαλλία το έχουμε ζήσει με ένταση στην Αθήνα, το 2008, μετά τον φόνο Γρηγορόπουλου και από το 2010 ως το 2015, μετά τη συνειδητοποίηση της χρεοκοπίας μας και την πολιτική επιλογή της σωτηρίας μας μέσω υποχρεωτικών, σκληρών μνημονίων. Στο σκηνικό αυτό είχαν πρωταγωνιστήσει τα άκρα – ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα, αλλά και η ριζοσπαστική Ακροδεξιά της Χρυσής Αυγής. Στο ίδιο σκηνικό, για ένα φεγγάρι, στριμώχτηκε κι η αντιμνημονιακή Δεξιά – μέχρι να ανατείλει η προοπτική της εξουσίας, σε αυτή συγκαταλεγόταν η ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά.
Γνωρίζοντας τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ριζοσπαστική Αριστερά στις δυτικές κοινωνίες, ακούω χωρίς πολλές επιφυλάξεις τις κατηγορίες κατά της Ανυπότακτης Γαλλίας του Ζαν-Λικ Μελανσόν, του αριστερισμού, του ριζοσπαστικού παλαιστινισμού και των διαφόρων τύπων παραβατικών, ότι τα επεισόδια ήταν οργανωμένα σε ολόκληρη τη Γαλλία.
Η πυρπόληση του δημαρχείου της Λιμόζ δεν είναι απλώς μια από τις σοβαρές συνέπειες της βίας· επαναφέρει τις πρακτικές της φωτιάς, τις οποίες ο ριζοσπαστισμός της εξέγερσης ανέχεται αν δεν προτρέπει. Στην Ελλάδα, τις πρακτικές αυτές τις ζήσαμε στην πυρπόληση της Μαρφίν και, αργότερα, στην πυρπόληση του κινηματογράφου Αττικόν, της στοάς του Ορφέα και στην απόπειρα πυρπόλησης του κινηματογράφου Αστυ στην οδό Κοραή.
Ο Μελανσόν, φοβισμένος από τη βεβαιότητα ότι τα έκτροπα θα δώσουν εκλογική ώθηση στην ακροδεξιά λύση της Μαρίν Λε Πεν, δήλωσε ότι όσοι συμμερίζονται τον αγώνα του δεν έχουν θέση στις λεηλασίες, ενώ συγχρόνως, κατηγόρησε την αστυνομική διοίκηση ότι οργάνωσε το χάος. Η διπλή αυτή τοποθέτηση επιτρέπει μια βολική πολιτική διαφυγή: αποδοκιμάζεις την πράξη, αλλά μεταφέρεις αλλού την ευθύνη της. Οι καταστροφείς πίσω από τη διαμαρτυρία εξαφανίζονται και, αντ’ αυτών, προβάλλει ο πάντα αποδιοπομπαίος τράγος «μπάτσος». Ο «μπάτσος», άλλωστε, είναι ο εχθρός «του λαού». Ως λαός αναγνωρίζεται το σύνολο όσων υπηρετούν «τη ρήξη με το σύστημα».
Ο φιλόσοφος Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ, ωστόσο, δεν μαγεύεται από τις εξηγήσεις του Μελανσόν, ούτε από την επιλογή του «λαού» που του χρειάζεται. Στις παρεμβάσεις του, ο Ταγκιέφ περιγράφει μια στρατηγική του χάους: την επένδυση στο χάος, στις συγκρούσεις και στη θεσμική παράλυση, ώστε ο ηγέτης της ρήξης να μπορέσει να εμφανιστεί ως η τελική διέξοδος. Η αποσταθεροποίηση, σε αυτή την ανάγνωση, συνιστά πολιτικό κεφάλαιο. Οσο χειροτερεύουν τα πράγματα, τόσο μεγαλώνει η προσδοκία εκείνου που περιμένει να κληρονομήσει τα ερείπια. Είναι η ώρα της κρίσης.
Αλλά στις κρίσιμες στιγμές, γίνεται εμφανής, αναδύεται κι εκφράζεται η πραγματική ταυτότητα όλων μας – και της Αριστεράς. Στη Γαλλία, και αντανακλαστικά οπουδήποτε στην Ευρώπη, η Αριστερά – που σήμερα βρίσκεται σε κρίση – ηδονίζεται με την καταστροφή και τη διάλυση, με τη μηδενιστική βία· και ως ένστικτο και ως πολιτική στρατηγική.
Δυστυχώς, ταυτότητα της Αριστεράς, σήμερα, είναι ο εμφύλιος πόλεμος.
Είναι ο νόμος λογοκρισία;
Μια συγγραφέας από την Ιρλανδία, η Σάλι Ρούνεϊ, επέλεξε να δώσει τα έσοδά της από τα βιβλία της στη βρετανική φιλοπαλαιστινιακή οργάνωση Palestine Action. Μπράβο της. Μόνο που η συγκεκριμένη οργάνωση δρα καταλαμβάνοντας εγκαταστάσεις και καταστρέφοντας εξοπλισμό ισραηλινών συμφερόντων.
Η βρετανική κυβέρνηση θεωρεί ότι οι επιθέσεις της εμπίπτουν στον νομικό ορισμό της τρομοκρατίας. Η οργάνωση απαγορεύτηκε ως τρομοκρατική. Ενσταση για την αναλογικότητα της απαγόρευσης απορρίφθηκε.
Εξαιτίας της επιλογής της συγγραφέα να δίνει χρήματα σε τρομοκράτες, ο εκδοτικός οίκος της απέσυρε τα βιβλία της. Φυσικά, ο ακτιβισμός κάθε είδους βρήκε ευκαιρία για σύγκρουση, και άρχισε να καταγγέλλει λογοκρισία – διαμαρτύρεται και η Εταιρεία Συγγραφέων στην Ελλάδα. Δεν πρόκειται όμως για λογοκρισία. Ουδείς ενοχλήθηκε από τα γραπτά της Σάλι Ρούνεϊ. Το πρόβλημα είναι ότι η συγγραφέας με τα έσοδά των βιβλίων της στηρίζει μια τρομοκρατική οργάνωση. Εχουν οι συγγραφείς ειδική ασυλία στην εφαρμογή των νόμων;
Στο μεταξύ, χθες, στο Τορίνο, νεαροί μπούκαραν και βανδάλισαν το ιστορικό βιβλιοπωλείο Φελτρινέλι, καταστρέφοντας σταντ και ποδοπατώντας βιβλία. Αυτό είναι πόλεμος στον λόγο. Ο απόλυτος μηδενισμός. Και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ως αγανάκτηση νέων που πατρονάρονται, ως εκπρόσωποι μιας γενιάς χωρίς μέλλον.
Πηγή: https://www.tanea.gr/print/2026/10/19/opinions/i-taytotita-tis-vias/
