Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026

H ΕΥΡΩΠΗ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΝΕΑ ΓΙΑΛΤΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΥ!


  Γράφει η Χρύσα-Μαρία Παππά

Όταν οι μεγάλες δυνάμεις διαμορφώνουν τη νέα διεθνή τάξη, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα καθίσει στο τραπέζι των αποφάσεων, αλλά ποιος θα απουσιάζει από αυτό.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτητα και οι παραδοσιακές βεβαιότητες της μεταπολεμικής εποχής δοκιμάζονται, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο γεωπολιτικό σταυροδρόμι.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς πώς θα διαχειριστεί τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά αν θα εξακολουθήσει να έχει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωσή τους ή αν θα περιοριστεί στον ρόλο του χρηματοδότη αποφάσεων που λαμβάνονται χωρίς την ίδια.

Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασης του Δημήτρη Αβραμόπουλου, μέσα από την ανάλυσή του για τις εξελίξεις από το Άμπου Ντάμπι έως τη Σενζέν και τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.

Ο πρώην Ευρωπαίος επίτροπος και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας θέτει ένα ερώτημα που ξεπερνά την επικαιρότητα: μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να διεκδικεί τον ρόλο μιας παγκόσμιας δύναμης, όταν δεν καταφέρνει να διαμορφώσει μια ενιαία στρατηγική για την ασφάλεια και τα συμφέροντά της;

Η πιθανότητα μιας συνάντησης των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας στη Σενζέν επαναφέρει αναπόφευκτα στη συζήτηση τους ιστορικούς παραλληλισμούς με τη Διάσκεψη της Γιάλτας. Όχι επειδή οι συνθήκες είναι ίδιες, αλλά επειδή επανέρχεται ο κίνδυνος οι μεγάλες δυνάμεις να καθορίσουν τις παγκόσμιες ισορροπίες, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή εκείνων που θα επηρεαστούν άμεσα από τις αποφάσεις τους.

Η Ουκρανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο πόλεμος δεν αφορά αποκλειστικά την εδαφική ακεραιότητα μιας χώρας. Αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, τη σχέση της Ευρώπης με τη Ρωσία και την αξιοπιστία του διεθνούς δικαίου.

Και εδώ βρίσκεται μια από τις σημαντικότερες αντιφάσεις της σημερινής ευρωπαϊκής πραγματικότητας: η Ευρώπη αναλαμβάνει μεγάλο μέρος του οικονομικού και στρατηγικού κόστους, χωρίς να έχει πάντοτε την ανάλογη παρουσία στις κρίσιμες αποφάσεις.

Η επισήμανση του Αβραμόπουλου έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, γιατί μεταφέρει τη συζήτηση από τη διαπίστωση των προβλημάτων στην ανάγκη αλλαγής της ευρωπαϊκής στρατηγικής.

Η οικονομική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί. Χωρίς κοινή εξωτερική πολιτική, πολιτική βούληση, αμυντικές δυνατότητες και αποτελεσματικούς μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να παραμείνει ένας ισχυρός οικονομικός οργανισμός με περιορισμένη γεωπολιτική επιρροή.

Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο διακύβευμα της επόμενης περιόδου.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει απομάκρυνση από τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε αμφισβήτηση της διατλαντικής συμμαχίας. Σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει τη δυνατότητα να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να συνομιλεί ισότιμα με τις υπόλοιπες μεγάλες δυνάμεις.

Η παρέμβαση του Δημήτρη Αβραμόπουλου αναδεικνύει ακριβώς αυτή την ανάγκη: η Ευρώπη δεν μπορεί να παρακολουθεί παθητικά τη διαμόρφωση ενός νέου διεθνούς συστήματος, περιμένοντας να διαπιστώσει εκ των υστέρων τις συνέπειες των αποφάσεων άλλων.

Στην πολιτική, άλλωστε, η απουσία από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων δεν είναι ποτέ μια ουδέτερη επιλογή. Είναι συχνά η παραχώρηση του δικαιώματος σε άλλους να αποφασίσουν για το δικό σου μέλλον.

Και αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της σημερινής συγκυρίας. Το ερώτημα δεν είναι αν ο κόσμος αλλάζει. Αυτό είναι ήδη δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα επιλέξει να συμμετάσχει ενεργά στη νέα εποχή ή αν θα αρκεστεί να παρακολουθεί τη διαμόρφωσή της από απόσταση.

Γιατί, τελικά, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι απλώς μια νέα Γιάλτα. Είναι μια νέα διεθνής τάξη στην οποία η Ευρώπη θα ανακαλύψει ότι το μέλλον της αποφασίστηκε χωρίς την ίδια.