Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026

ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΛΟΓΟ ΟΙ ΘΕΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΑΝ ΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΟ;

  • Πηγή: https://protinewskorinthias.gr/
Η διαμάχη Ποσειδώνα και Ήρας για την Κόρινθο

Ο μύθος όπως τον κατέγραψε ο Παυσανίας

Υπάρχουν τόποι που δεν κατοικούνται μόνο από ανθρώπους, αλλά και από μνήμη. Τόποι όπου το παρελθόν συνεχίζει να μιλά μέσα από τον μύθο, όχι ως φαντασία, αλλά ως τρόπος κατανόησης του κόσμου.

Η Κόρινθος ανήκει σε αυτούς.

Πριν ακόμη διαμορφωθεί ως πόλη, υπήρξε γη πολύτιμη και διεκδικούμενη — ένας τόπος στρατηγικός, ικανός να γίνει αντικείμενο αντιπαράθεσης ακόμη και ανάμεσα στους θεούς. Ο μύθος της διαμάχης του Ποσειδώνα και της Ήρας δεν αποτελεί απλώς μια αρχαία αφήγηση, αλλά μια συμβολική ερμηνεία της ταυτότητας και της μοίρας της πόλης.

Όπως μας την παραδίδει ο Παυσανίας, η ιστορία αυτή φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Κορίνθιοι αντιλαμβάνονταν τον τόπο τους: ως πέρασμα, ως κέντρο ισορροπίας, ως σημείο όπου η φύση, η εξουσία και ο άνθρωπος συνυπάρχουν μέσα στον χρόνο.

Η Κόρινθος δεν υπήρξε μόνο μία από τις ισχυρότερες πόλεις της αρχαιότητας. Υπήρξε και τόπος μυθολογικής διεκδίκησης, μια γη τόσο στρατηγική και πολύτιμη, ώστε, σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, έγινε αντικείμενο σύγκρουσης ανάμεσα σε δύο από τις ισχυρότερες θεότητες του Ολύμπου.

Τη μαρτυρία αυτή μας τη διασώζει ο Παυσανίας, ο μεγάλος περιηγητής του 2ου αιώνα μ.Χ., στο έργο του «Ελλάδος Περιήγησις» (Βιβλίο Β΄, Κορινθιακά).

Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο Ποσειδώνας και η Ήρα διεκδίκησαν την κυριαρχία επί της Κορίνθου και του Άργους. Για να επιλυθεί η διαμάχη, ορίστηκε ως κριτής ο Βριάρεως, ένας από τους Εκατόγχειρες, αρχέγονες κοσμικές μορφές που προϋπήρχαν ακόμη και των Ολυμπίων θεών.

Η απόφαση υπήρξε καθοριστική:
ο Βριάρεως παραχώρησε το Άργος και την Κόρινθο στην Ήρα, ενώ στον Ποσειδώνα απέδωσε τον Ισθμό.

Η κρίση αυτή δεν ήταν απλώς γεωγραφική· ήταν συμβολική. Η Κόρινθος, πόλη οργανωμένη, αστική και εμπορική, συνδέθηκε με τη θεά της τάξης, της νομιμότητας και της πολιτειακής συνοχής. Αντίθετα, ο Ισθμός, τόπος μετάβασης, θαλάσσιας ισχύος και κίνησης , ανήκε στον θεό της θάλασσας.

Ο Παυσανίας σημειώνει ακόμη ότι η ήττα αυτή προκάλεσε την οργή του Ποσειδώνα. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο θεός απέσυρε τα νερά του από την κορινθιακή γη, γεγονός που εξηγούσε μυθολογικά τη σχετική έλλειψη φυσικών πηγών στην περιοχή. Έτσι, ένας φυσικός περιορισμός μετατράπηκε σε μυθική μνήμη.

Η λατρεία της Ήρας στην Κόρινθο υπήρξε έντονη και διαχρονική. Ο Παυσανίας καταγράφει ιερά, αγάλματα και τελετουργίες αφιερωμένες στη θεά, ενώ η παρουσία της συνδέθηκε άμεσα με τον Ακροκόρινθο το φυσικό και πνευματικό ύψωμα της πόλης.

Δεν πρόκειται απλώς για έναν μύθο αντιπαλότητας θεών. Πρόκειται για έναν τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Κορίνθιοι ερμήνευσαν τον ίδιο τους τον τόπο.
  • Μέσα από τη θεϊκή κρίση, εξηγούσαν:
  • τη γεωγραφική ιδιαιτερότητα της περιοχής
  • τη σημασία του Ισθμού ως θαλάσσιου κόμβου
  • αλλά και τον χαρακτήρα της πόλης τους: οργανωμένη, ανθεκτική, στραμμένη στη δημιουργία και όχι μόνο στη φύση.
Ο Παυσανίας, καταγράφοντας τις παραδόσεις αιώνων, δεν μας παραδίδει απλώς έναν μύθο. Μας μεταφέρει τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία αντιλαμβανόταν την ταυτότητά της. Η Κόρινθος δεν παρουσιάζεται ως πόλη της ορμής, αλλά της ισορροπίας. Όχι ως γη θεϊκής εύνοιας χωρίς κόπο, αλλά ως τόπος που έμαθε να ευημερεί μέσα από την ανθρώπινη προσπάθεια.

Ίσως γι’ αυτό ο μύθος της διαμάχης του Ποσειδώνα και της Ήρας διατηρήθηκε ζωντανός επί αιώνες. Διότι δεν μιλούσε μόνο για θεούς ,αλλά για τον χαρακτήρα μιας πόλης που στάθηκε ανάμεσα σε δύο κόσμους και επέλεξε τη διάρκεια αντί της οργής.