Πηγή: Τhe White House
Πως μία ολιγοήμερη επιδρομή που φιλοδοξούσε να είναι «10 σοκ και δέος» αποκτά γνωρίσματα αδιεξόδου
Ο πόλεμος του Τραμπ με το Ιράν είχε μόλις ξεκινήσει. Λίγες ώρες πριν. Αλλά το σχέδιο είχε ήδη αρχίσει να στραβώνει.
Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει το CNN σε μια μακροσκελή ανάλυσή του που περιγράφει τα βήματα με τα οποία η επιχείρηση έχει αποκτήσει γνωρίσματα αδιεξόδου.
Σκοτώνοντας και τους διαδόχους
H πληροφορία ότι ο Αλί Χαμενεΐ θα συναντάτο με τους κορυφαίους αξιωματούχους του το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου, ανάγκασε ΗΠΑ και Ισραήλ να επιταχύνουν τα σχέδια επίθεσης με την ελπίδα να εξοντώσουν την ανώτερη ηγεσία του καθεστώτος μονομιάς.
Αν πετύχαινε, υπολόγιζαν οι αξιωματούχοι, το κενό εξουσίας που θα προέκυπτε θα μπορούσε να καλυφθεί από μια ομάδα χαμηλότερων στελεχών. Που (οι Αμερικανοί πίστευαν ότι) θα ήταν πρόθυμα να εγκαινιάσουν μια πιο φιλοαμερικανική εποχή στο Ιράν.
Τα πρώτα πλήγματα εξόντωσαν τον Χαμενεΐ και άλλους υψηλόβαθμους συνεργάτες. Ωστόσο, καθώς άρχισαν να καταφθάνουν οι πρώτες πληροφορίες, γινόταν σαφές ότι ένα νέο πρόβλημα γεννιόταν: όλοι οι υποψήφιοι που η Ουάσιγκτον είχε κατά νου για να ηγηθούν του Ιράν την επόμενη ημέρα, ήταν επίσης μακαρίτες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αλί Χαμενεΐ. Φωτ. Office of the Iranian Supreme Leader/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
«Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που είχαμε κατά νου είναι νεκροί», παραδέχτηκε ο Τραμπ λίγες ημέρες αργότερα. «Και τώρα έχουμε μια άλλη ομάδα. Μπορεί να είναι κι αυτοί νεκροί. Οπότε υποθέτω ότι θα έρθει ένα τρίτο κύμα. Σύντομα δεν θα ξέρουμε κανέναν».
Η μεγαλύτερη της αναμενόμενης επιτυχία της αρχικής επίθεσης αποτέλεσε το πρώτο από μια σειρά ριψοκίνδυνων κινήσεων που μετέτρεψαν μια επιχείρηση την οποία ο Λευκός Οίκος αρχικά φανταζόταν ως στοχευμένη στρατιωτική εκστρατεία μερικών εβδομάδων σε έναν ανοιχτό πόλεμο που κλιμακώθηκε πέρα από τον έλεγχο των ΗΠΑ, με ογκούμενες οικονομικές και πολιτικές συνέπειες -και χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου.
Αντί για ταχεία κατάρρευση, το ιρανικό καθεστώς εδραίωσε τον έλεγχο και αντέδρασε πιο επιθετικά από ό,τι περίμεναν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, επιτιθέμενο σε στόχους σε όλη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων πετρελαιοφόρων. Το Ιράν ουσιαστικά ανέστειλε τη ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση που η κυβέρνηση δυσκολεύεται πλέον να περιορίσει.
Majid Asgaripour/WANA
Ο Τραμπ συνέχισε να παρουσιάζει τον πόλεμο ως συντριπτική επιτυχία, υπονοώντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να κηρύξουν νίκη ανά πάσα στιγμή. Όμως, δύο εβδομάδες μετά, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να διατυπώσει μια σαφή στρατηγική για τον τερματισμό της όλο και πιο περίπλοκης σύγκρουσης
Δεκατρείς Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής, ενώ περίπου 140 έχουν τραυματιστεί από την έναρξη των μαχών. Στις ΗΠΑ, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η κοινή γνώμη δεν στηρίζει την ιδέα του πολέμου.
Ο παράγων… Μαδούρο και όσα γνώριζε ο Τραμπ
Η αφήγηση των πρώτων ημερών του πολέμου βασίζεται σε διάφορες συνεντεύξεις, συμπεριλαμβανομένων νυν και πρώην Αμερικανών αξιωματούχων, συμβούλων του Τραμπ, ξένων αξιωματούχων, εκπροσώπων της βιομηχανίας, εξωτερικών αναλυτών και άλλων που γνωρίζουν τις εσωτερικές διαβουλεύσεις που διαμόρφωσαν τα αρχικά στάδια της σύγκρουσης.Ο Τραμπ είχε προειδοποιηθεί ότι το «πιο πιθανό» αποτέλεσμα της δολοφονίας του Χαμενεΐ θα ήταν η αντικατάστασή του από έναν εξίσου σκληροπυρηνικό ηγέτη, αν και οι αξιωματούχοι ήλπιζαν ότι τα πλήγματα θα οδηγούσαν σε μια πιο φιλική προς τις ΗΠΑ ηγεσία.
REUTERS
- Ο Τραμπ είχε επίσης ενημερωθεί για το ενδεχόμενο ευρύτερων ιρανικών αντιποίνων και για την πιθανότητα να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ.
Αμφότερα τα έχει «ομολογήσει» η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολιν Λέβιτ. Λέβιτ.
- Του είχε επίσης επισημανθεί ότι οι Ιρανοί ήταν πιθανό να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο για να διατηρήσουν την εξουσία τους.
Ωστόσο, ενθαρρυμένος από προηγούμενες στρατιωτικές επιτυχίες, αποφάσισε να προχωρήσει.
Ποιες ήταν αυτές; Η επί 1ης θητείας του δολοφονία του τότε κορυφαίου Ιρανού στρατιωτικού αξιωματούχου Κασέμ Σολεϊμανί και πιο πρόσφατα ο βομβαρδισμός τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων (πέρυσι).
Οι ενέργειες αυτές είχαν προκαλέσει σχετικά περιορισμένα αντίποινα από το Ιράν, ενισχύοντας την πεποίθηση των αξιωματούχων ότι το καθεστώς ίσως δεν θα προέβαλλε ισχυρή αντίσταση.
Έκρηξη στην Τεχεράνη/ Majid Asgaripour/WANA via Reuters
Και όταν ξέσπασε και το κύμα διαμαρτυριών στο Ιράν τον περασμένο Ιανουάριο, η πεποίθηση ότι η ιρανική ηγεσία είχε αποδυναμωθεί όσο ποτέ άλλοτε ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο.
Ο Τραμπ παρασύρθηκε επίσης από την τολμηρή πλην άνετη επιχείρηση ανατροπής του Μαδούρο. Και όντας ήδη απογοητευμένος από τον αργό ρυθμό των συνομιλιών με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, είχε γίνει ολοένα και πιο ενθουσιώδης με την προοπτική μιας ακόμη γρήγορης στρατιωτικής επιτυχίας.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ ανέλυσαν στον πρόεδρο τις πιθανές συνέπειες μιας σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας επανειλημμένα ότι θα μπορούσαν να είναι απρόβλεπτες και εκτεταμένες.
«Πόρτα» στις διαφωνίες
Ωστόσο, η προσπάθεια να περιοριστεί ο κύκλος των συμβούλων του Τραμπ για να μειωθεί ο κίνδυνος διαρροών, «μίκρυνε» το πολεμικό δωμάτιο. Ο Λευκός Οίκος ψαλίδισε επίσης σημαντικά το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας (NSC) τον τελευταίο χρόνο, υπονομεύοντας τον συντονιστικό ρόλο που συνήθως είχε στη συγκέντρωση εισηγήσεων από ολόκληρη την κυβέρνηση και στη διασφάλιση ότι καίριες ανησυχίες ή ζητήματα δεν θα παραμεληθούν.
Η Λέβιτ το αμφισβήτησε αυτό:
«Ο πρόεδρος δεν χρειάζεται επίπεδα επί επιπέδων γραφειοκρατών να του υποβάλλουν έγγραφα για να διαμορφώσει αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής», είπε. «Πρόκειται για έναν πρόεδρο που ηγείται βασισμένος σε γεγονότα και πληροφορίες που του παρέχει η κορυφαία ομάδα του».
REUTERS/Kevin Lamarque
Καθώς ο Τραμπ έγερνε ολοένα και περισσότερο υπέρ των πληγμάτων, όσοι βρίσκονταν γύρω του έσπευσαν να ευθυγραμμιστούν, υιοθετώντας τις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις ότι το Ιράν θα ηττάτο γρήγορα και αποφασιστικά και θα άνοιγε ο δρόμος για μια λαϊκή εξέγερση.
Ο ενθουσιασμός των πρώτων ημερών ήταν διάχυτος: «Είναι ”σοκ και δέος επί δέκα”, έλεγε αξιωματούχος της κυβέρνησης. Αυτό είναι κάτι που ξεκίνησαν εκείνοι πριν 47 χρόνια (αναφέρεται στην επικράτηση Χομεϊνί»): «Οπότε ας πάμε να το τελειώσουμε».
Εκ των υστέρων, ορισμένοι από τους ανθρώπους που ήταν εξοικειωμένοι με τις διαβουλεύσεις είπαν ότι εκείνες οι έντονες πρώτες ημέρες ίσως αποτέλεσαν μέχρι στιγμής το αποκορύφωμα της επιχείρησης. Αν και η στρατιωτική επίθεση υπήρξε γενικά επιτυχής, δεν ανταποκρίθηκε στις υψηλές προσδοκίες του Τραμπ και της ομάδας του ότι θα ανάγκαζε το ιρανικό καθεστώς να υποταχθεί ή θα προκαλούσε μαζική παράδοση των ενόπλων δυνάμεων της χώρας.
Αντίθετα, οι ηγέτες του Ιράν οχυρώθηκαν. Το καθεστώς διόρισε γρήγορα νέο σκληροπυρηνικό ανώτατο ηγέτη — τον γιο του Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και μεταξύ του ιρανικού λαού δεν υπάρχουν άμεσα σημάδια εξέγερσης.
«Πίστευα ότι η δολοφονία του Χαμενεΐ θα τα τελείωνε όλα», είπε ένας 47χρονος Ιρανός στο CNN, ο οποίος δήλωσε ότι παρασύρθηκε από την ιδέα ότι το καθεστώς ήταν εύθραυστο. «Αλλά συνειδητοποιώ ότι αυτοί είναι φανατικοί και ότι ο μαρτυρικός του θάνατος έχει ενισχύσει τον ζήλο τους.»
Το ιρανικό καθεστώς εξαπέλυσε στη συνέχεια επανειλημμένα αντίποινα εναντίον ευρύτερων στόχων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων γειτονικών αραβικών χωρών που δεν είχαν καμία συμμετοχή στην επίθεση και δεν ήταν προετοιμασμένες για τις συνέπειες.
«Φύγετε τώρα»
Η κλίμακα της αντίστασης προκάλεσε πανικό στην κυβέρνηση Τραμπ, με αξιωματούχους να καταρτίζουν σε πραγματικό χρόνο λίστες εγκλωβισμένων Αμερικανών και να οργανώνουν εκκενώσεις από την περιοχή.
Το χάος των πρώτων ημερών ενέτεινε την ανησυχία για τον πόλεμο και μεταξύ των στενών συμμάχων διεθνώς, μελών του Κογκρέσου και του ευρύτερου αμερικανικού κοινού που είχε ελάχιστη προειδοποίηση για τα σχέδια του Τραμπ.
Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στον Λευκό Οίκο την περασμένη εβδομάδα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς πίεσε τον Τραμπ για ένα πιο συγκεκριμένο τελικό σχέδιο, αλλά αποχώρησε δυσαρεστημένος. «Ανησυχούμε ιδιαίτερα που δεν υπάρχει σαφές κοινό σχέδιο για τη γρήγορη και πειστική λήξη αυτού του πολέμου», δήλωσε αργότερα στο Βερολίνο.
Το μεγαλύτερο «σας τα λέγαμε»
Τα σημάδια διπλωματικών προσπαθειών για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ενώ το Πακιστάν έχει δείξει τις τελευταίες ημέρες ότι θέλει να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή, το Ιράν έχει δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται για συνομιλίες.
Σε πολλές χώρες της περιοχής με ξένους κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων Αμερικανών, ο πόλεμος έχει ανατρέψει ζωές και σχέδια. Πανεπιστήμια ανέστειλαν μαθήματα, ενώ ορισμένα ιδρύματα μετέφεραν φοιτητές και προσωπικό σε ξενοδοχεία. Μεγάλες διεθνείς εταιρείες ζήτησαν από εργαζομένους να δουλεύουν από το σπίτι, και σχολεία -συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών- πέρασαν σε εξ αποστάσεως εκπαίδευση.
Ο πόλεμος έχει πλήξει το αίσθημα ασφάλειας που επί χρόνια προσέλκυε Δυτικούς σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και η Σαουδική Αραβία. Σε ορισμένους κύκλους υπάρχει επίσης απογοήτευση ότι οι ΗΠΑ δεν έλαβαν επαρκώς υπόψη τις προειδοποιήσεις πως μια στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες.
«Τώρα αν βάλεις κάτω έναν χάρτη της περιοχής, δεν θα βρεις σημείο που να μην υπάρχει κλιμάκωση», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ του Κατάρ Ματζέντ Αλ-Ανσάρι. «Αυτό είναι το μεγαλύτερο “σας τα λέγαμε” στην ιστορία των “σας τα λέγαμε”.»
Απογοήτευση
Στο Κογκρέσο, Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί ζήτησαν από κορυφαίους αξιωματούχους του Τραμπ περισσότερες λεπτομέρειες για τους στόχους και το χρονοδιάγραμμα του πολέμου, καθώς και για τα μακροπρόθεσμα σχέδια διαχείρισης των παγκόσμιων επιπτώσεων.
Σύμφωνα με αρκετούς παρόντες, έλαβαν ελάχιστες συγκεκριμένες απαντήσεις. Σε μια ενημέρωση τέσσερις ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι δεν μπορούσε να προβλέψει πόσο θα διαρκέσει η σύγκρουση.
Παρά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι θα κρατήσει τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, ο Ρούμπιο είπε ότι «δεν μπορεί να θέσει χρονοδιάγραμμα». Πολλοί βουλευτές αποχώρησαν απογοητευμένοι.
«Έχω ανησυχήσει πολύ από όσα άκουσα — όχι μόνο από την έλλειψη σαφήνειας αλλά και από την απουσία ιδέας για το τι σημαίνει επιτυχία», δήλωσε ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ. «Και με ανησυχεί όλο και περισσότερο ότι το Ιράν ίσως δεν θέλει να τελειώσει τον πόλεμο όταν το θέλουμε εμείς».
Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency
Οι ανησυχίες εντάθηκαν όταν ζητήθηκαν απαντήσεις για το αμερικανικό πλήγμα σε σχολείο θηλέων στο Ιράν, που σκότωσε τουλάχιστον 168 παιδιά.
Ακόμη και μια μικρή ομάδα φιλοϊσραηλινών Δημοκρατικών που στήριξαν τον πόλεμο αρχίζουν να αμφιταλαντεύονται, λέγοντας ότι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στον Λευκό Οίκο.
«Δεν έχουμε κερδίσει αρκετά»
Ο Ρούμπιο και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ προσπάθησαν να πλασάρουν πιο σαφείς στόχους: την εξάλειψη της ικανότητας του Ιράν να αναπτύσσει βαλλιστικούς πυραύλους, την καταστροφή του ναυτικού του και την αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Ωστόσο, ο Τραμπ συχνά τους «διαψεύδει» δημοσίως, αφήνοντας αμφιβολίες για το αν υπάρχει σαφής στρατηγική. Έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο χερσαίας επέμβασης και έχει δώσει αντικρουόμενα χρονοδιαγράμματα.
«Έχουμε ήδη κερδίσει με πολλούς τρόπους», είπε ο Τραμπ σε Ρεπουμπλικανούς βουλευτές. «Αλλά δεν έχουμε κερδίσει αρκετά. Προχωράμε πιο αποφασισμένοι από ποτέ για την απόλυτη νίκη».
Εγκλωβισμένοι στα Στενά
Η πορεία προς αυτή την «απόλυτη νίκη» σκόνταψε (και) στα Στενά του Ορμούζ. Το μπλόκο του περάσματος είχε τεράστιες επιπτώσεις: αποστέρησε έως και 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την αγορά, αυξάνοντας τις τιμές πετρελαίου και βενζίνης.
Στις ΗΠΑ η μέση τιμή (ανά γαλόνι) έφτασε τα 3,63 δολάρια: Αυτό είναι 65 σεντς πάνω από την έναρξη του πολέμου.
Μέσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, η άνοδος των τιμών έχει υπονομεύσει ένα βασικό στοιχείο της προεκλογικής θέσης Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, που επικεντρώνεται κυρίως στο κόστος ζωής. Η εκτίναξη των τιμών σβήνει όλη την πρόοδο που έχει σημειωθεί προς μείωση των τιμών της βενζίνης από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ο Τραμπ.
Ανώτεροι αξιωματούχοι του Τραμπ, οι οποίοι είχαν υποβαθμίσει τις οικονομικές επιπτώσεις τις πρώτες ημέρες του πολέμου, άρχισαν να πιέζουν τους συμβούλους τους για ένα… νέο σύνολο ιδεών την περασμένη εβδομάδα, καθώς οι τιμές του πετρελαίου πλησίαζαν τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Σε μια ένδειξη του πόσο… γρήγορα έχει εξελιχθεί η κατάσταση, μετά από μέρες που απέκλειαν κάθε προοπτική απελευθέρωσης των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου των ΗΠΑ, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι άλλαξαν απότομα τη θέση τους. Κατά τη διάρκεια συνάντησης της Τετάρτης, Αμερικανοί αξιωματούχοι άρχισαν να πιέζουν έντονα τους συμμάχους να ξεκινήσουν μια συντονισμένη απελευθέρωση περίπου 400 εκατομμυρίων βαρελιών, δήλωσε άτομο που γνωρίζει το θέμα.
«Θα τελειώσει όταν το νιώσω στα κόκαλά μου»
Μέσα στην κυβέρνηση εξετάζονται πολλαπλά σενάρια για τον πόλεμο, ώστε να διατηρηθεί μια κάποια ευελιξία. Ο Τραμπ παρακολουθεί τις αναταράξεις στις αγορές, αλλά επιμένει ότι οι στόχοι αξίζουν τον «πρόσκαιρο πόνο».
Κάποιοι σύμμαχοι ανησυχούν ότι η αισιοδοξία του δεν αντανακλά την πραγματικότητα. «Ο μεγαλύτερος φόβος μου δεν ήταν η στρατιωτική επιχείρηση, αλλά το ποιος θα έρθει μετά», λέει σύμβουλός του.
Παρόλα αυτά, καθώς ο πόλεμος πλησιάζει την τρίτη εβδομάδα, ο Τραμπ δείχνει πιο ενθουσιασμένος με τους «θριάμβους» παρά να ασχολείται με το αβέβαιο μέλλον.
REUTERS/Elizabeth Frantz
Όταν άλλωστε ρωτήθηκε πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, απάντησε:
«Όταν το νιώσω. Θα το νιώσω στα κόκαλά μου.»
Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/kosmos/2085655/to-megalytero-sta-legame-tis-polemikis-istorias-poreia-sto-agnosto-meta-apo-dyo-evdomades-polemoy-sto-iran/
