Ιωάννα Μάνδρου
Μήπως ένα κράτος δικαίου οφείλει να έχει και κάποιες σταθερές και όχι να νομοθετηθεί κάθε λίγο και λιγάκι;
Πριν κλείσει η Βουλή, ψηφίστηκε νόμος που αυξάνει τα όρια αποφυλάκισης για όσους έχουν καταδικαστεί σε πολλές φορές ισόβια.
Η ρύθμιση, που ανεβάζει το όριο αποφυλάκισης για τους πολυϊσοβίτες από τα 25 που ήταν σήμερα στα 30, είναι εξαιρετικά πιθανό να περιλάβει και τους έγκλειστους για τα στυγερά εγκλήματα της 17Ν, δίνοντας έτσι λύση στην υπόθεση που προέκυψε μετά την πρόσφατη αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, που τελικά ανατράπηκε από τον Αρειο Πάγο και ο καταδικασμένος ως ηθικός αυτουργός των δολοφονιών της τρομοκρατικής οργάνωσης επανήλθε στη φυλακή.
Η νομοθέτηση εκ των υστέρων, ή κατά περίσταση, αποτελεί φαινόμενο εξαιρετικά συχνό στη μεταπολιτευτική περίοδο, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια διαφαίνεται κάποια υποχώρηση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όταν ανακύπτουν σοβαρά θέματα, κοινωνικά, οικονομικά, περιβάλλοντος και λοιπά, η εκάστοτε κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη, όταν κρίνεται κάτι τέτοιο αναγκαίο, να προχωρεί σε νομοθετικές ρυθμίσεις. Αλλο όμως η νομοθέτηση για λόγους σοβαρούς που επιβάλλεται από μια έκτακτη και σοβαρή συγκυρία, και άλλο η νομοθέτηση που προκύπτει από την ανάγκη διαχείρισης ορισμένων θεμάτων, τα οποία όφειλαν – και μπορούσαν – να προβλεφθούν.
Για δεκαετίες αυτό έχει καταδείξει η νομοθετική εμπειρία, αποτελεί σχεδόν κανόνα ότι οι νομοθετικές ρυθμίσεις για ποινές και κυρώσεις, αντί να προηγούνται των όσων ρυθμίζουν, κυρίως έπονται. Γίνεται, για παράδειγμα, σεισμός και καταρρέουν ακίνητα, εξαιτίας πολεοδομικών ή άλλων παρεμβάσεων; Αμεσα εξαγγέλλεται ρύθμιση και ψηφίζεται νόμος που προβλέπει αυστηρή τιμωρία για τους εγκληματικά ασυνείδητους εργολάβους η μηχανικούς.
Συντελείται η τραγωδία στο Μάτι με τους 104 νεκρούς και τους δεκάδες εγκαυματίες ή καίγονται περιουσίες και δάση από εγκληματικές αμέλειες; Nόμος για τους εμπρηστές, με αυστηρότερες ποινές από εκείνες που ήδη ίσχυαν, αν ίσχυαν. ('Αλλο θέμα η εφαρμογή τους.)
Αυξάνονται τα κρούσματα με βαριά περιστατικά σε κλοπές και διαρρήξεις; Νόμος για εκείνους που υποτροπιάζουν, δηλαδή κλέβουν και ξανακλέβουν, ή άλλως μπαινοβγαίνουν στις φυλακές, αλλά συνεχίζουν να εγκληματούν, σχεδόν ανενόχλητοι.
Τα παραδείγματα αυτά των νομοθετικών παρεμβάσεων κατόπιν εορτής είναι τόσα πολλά που θα χρειαζόταν ολόκληρη σελίδα για να μπορεί κανείς να τα απαριθμήσει.
Η πρακτική των κυβερνήσεων, που συνεχίζεται και σήμερα, έχει να κάνει με νομοθετικές παρεμβάσεις ποινικού χαρακτήρα εκ των υστέρων, προκαλώντας επικρίσεις τόσο για έλλειψη σχεδιασμού νομοθετικών κυρώσεων με διάρκεια και αξιοπιστία εφαρμογής, όσο και για χειρισμούς επικοινωνιακού χαρακτήρα, οι οποίοι πολλές φορές δεν κρατούν πολύ και για διάφορους λόγους ανατρέπονται ακόμα και από την ίδια κυβέρνηση που τους έχει θεσπίσει.
Με άλλα λόγια, οι ποινικοί νόμοι, για να μείνουμε σε αυτούς, μοιάζουν όλο και περισσότερο με ρούχο που έχει δεκάδες μπαλώματα, έτσι που δύσκολα να διακρίνεται η αρχική του μορφή. Ακόμα και οι εφαρμοστές των νόμων, δικαστές, εισαγγελείς, να δυσκολεύονται πλέον στα σοβαρά να βγάλουν άκρη για το τι ισχύει κάθε φορά και τι ποινές τελικά προβλέπονται.
Οι συχνές αλλαγές μάλιστα στους πολύπαθους ποινικούς κώδικες τα τελευταία χρόνια πραγματικά έχουν δημιουργήσει νομικό κομφούζιο δυσκολεύοντας την εφαρμογή των νόμων.
Διατυπώνεται βέβαια και ο αντίλογος ότι οι συχνές μεταβολές για ποινές και άλλες κυρώσεις είναι αναγκαίες, διότι τα κοινωνικά φαινόμενα αλλάζουν, νομοθεσίες για πολλά θέματα που ανακύπτουν δεν υπήρχαν, και η ανάγκη νομοθέτησης είναι πραγματική. Καμμιά αντίρρηση. Αλλά μήπως ένα κράτος δικαίου οφείλει να έχει και κάποιες σταθερές και όχι να νομοθετηθεί κάθε λίγο και λιγάκι; Δεν είναι δα οι νόμοι κάλτσες για μαντάρισμα!
Πηγή: https://www.tovima.gr/print/opinions/nomoi-ek-ton-ysteron/
