Του Επίτιμου Υπαρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, Αντιστρατήγου ε.α., Δημητρίου Μητρόπουλου
Άτομα με κινητική αναπηρία.
Οι κινητικές αναπηρίες είναι αυτές που συναντάμε συχνότερα και επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου να κινείται, να περπατά, να στέκεται, να ισορροπεί και να συντονίζει τις κινήσεις του ή να χρησιμοποιεί κάποιο μέρος του σώματός του για δραστηριότητες, όπως το φαγητό, το ποτό κ.λ.π.
Άτομα με διαταραχές των αισθήσεων.
Οι αναπηρίες αυτές υπάρχουν στην όραση, οπότε μπορεί να υπάρχει ολική τύφλωση ή μειωμένη όραση. Τα άτομα με την αναπηρία αυτή αναγνωρίζονται σχετικά εύκολα.
Αντίθετα ένα άτομο με αναπηρία ακοής δύσκολα αναγνωρίζεται εκτός κι αν δούμε ότι επικοινωνεί στη νοηματική γλώσσα ή γράφει για να επικοινωνήσει ή χρησιμοποιεί ακουστικό βοήθημα.
Άτομα με νοητική καθυστέρηση ή ψυχικές διαταραχές.
Τα άτομα αυτά δεν είναι εύκολα αναγνωρίσιμα και συνήθως δεν έχουν την ανάγκη να ενημερώσουν γι' αυτή τους την αναπηρία - διαταραχή. Όπως κάθε άλλη κατηγορία είναι δυνατόν τα άτομα αυτά, να έχουν δυσκολία στο χειρισμό του άγχους που προκαλείται κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού (καθυστερήσεις, ουρές, άγνωστοι χώροι κ.λ.π.).
Άτομα με δυσκολίες στην ανάγνωση, στη γραφή ή και στο λόγο (γνωστικές και μαθησιακές λειτουργίες).
Οι άνθρωποι αυτοί παρουσιάζουν δυσλειτουργία που αφορά την ικανότητα να μαθαίνουν, να θυμούνται ,να γνωρίζουν και να επικοινωνούν. Τα άτομα με αναπηρία λόγου, έχουν δυσκολία στην προφορική επικοινωνία και οι αναπηρίες λόγου παρουσιάζουν διαβαθμίσεις όσον αφορά τη σοβαρότητά τους. Τα άτομα αυτά δεν έχουν απαραίτητα νοητική καθυστέρηση.
Ένα άτομο με σοβαρή αναπηρία λόγου, πιθανόν να ταξιδεύει με συνοδό - διερμηνέα, να χρησιμοποιεί για να επικοινωνεί γραπτά μηνύματα ή τεχνολογία βασισμένη σε ηλεκτρονικό υπολογιστή μέσω πληκτρολογίου οπότε η φωνή του ακούγεται ηλεκτρονική.
Γενικοί κανόνες συμπεριφοράς.
Μια καλή αξιολόγηση της συμπεριφοράς μας απέναντι σε άτομα με αναπηρία, είναι η χρήση της κατάλληλης φρασεολογίας, όταν επικοινωνούμε μαζί τους. Η καλύτερη εντύπωση απέναντί τους είναι να τους φερόμαστε φυσιολογικά. Αυτό προϋποθέτει την αποφυγή ορισμένων λέξεων - φράσεων, οι οποίες μπορεί να τα προσβάλλουν ή να τα κάνουν να νιώσουν όχι ευχάριστα.
Για τους λόγους αυτούς :
* Αναφερόμαστε πρώτα στο άτομο και μετά στην αναπηρία.
* Πολλές φορές δεν είναι αναγκαία η αναφορά στην αναπηρία.
* Ενεργούμε φυσιολογικά και μιλάμε επίσης χωρίς να προσέχουμε κάθε μας κίνηση και λέξη.
* Αποφεύγουμε εκφράσεις όπως π.χ. "θα ειδωθούμε αργότερα", σε άτομα με μειωμένη όραση.
Καλύτερη κατανόηση υπάρχει, όταν υπάρχει πλήρης κατανόηση του προβλήματος του αναπήρου, αποφεύγονται η χρήση συναισθηματικά φορτισμένων λέξεων και φράσεων.
Είναι πιο ικανοποιητικό να τονίζεται η ικανότητα του ατόμου και όχι η αναπηρία του, π.χ. να πούμε "χρησιμοποιεί αμαξίδιο" πάρα ότι "είναι περιορισμένος σε αμαξίδιο".
Δεν ξεχνάμε ότι τα άτομα με αναπηρία δεν είναι υποχρεωτικά ανάπηρα, σαν πάσχοντες ασθενείς χρόνια και δεν θέλουν να είναι αποδέκτες, οίκτου και ελεημοσύνης. Για το λόγο αυτό ρωτάμε πάντοτε το άτομο με αναπηρία, αν θέλει τη βοήθειά μας, πριν του τη προσφέρουμε, γιατί μπορεί να μην του είναι απαραίτητη.
Θα πρέπει να περιγράφουμε το άτομο με βάση το ρόλο του στην καθημερινή ζωή και με την επαγγελματική του ιδιότητα, που μπορεί να είναι, αθλητής, γονέας, πολιτικός μηχανικός, γιατρός, δημοσιογράφος κλπ.
Όταν απευθυνόμαστε σε άτομα με αναπηρία, μιλάμε στα ίδια και όχι στον βοηθό ή το διερμηνέα του. Δεν ξεχνάμε, ότι χρειάζεται κατανόηση και απαραίτητος χρόνος, για να δραστηριοποιηθούν.
Όταν χαιρετάμε, δεν εκφράζουμε μια προσωπική συναισθηματική φόρτιση, ακόμη κι αν ο ανάπηρος έχει μειωμένη χρήση των άκρων η χρησιμοποιεί προσθετικό μέλος. Το άτομο θα μας υποδείξει αν η συγκεκριμένη χειρονομία είναι κατάλληλη ή όχι.
Αυτό που πρέπει να συνειδητοποιούμε είναι, ότι δεν πρέπει να αρνούμαστε την παροχή υπηρεσιών σε άτομα με αναπηρία, πιστεύοντας ότι η αναπηρία ή η εμφάνιση ή η παρουσία του είναι πιθανόν να προσβάλλει, να ενοχλήσει ή να φέρει σε δύσκολη θέση τα υπόλοιπα παρευρισκόμενα στο χώρο άτομα.
Γενικά για να αναπτύξουμε μια εποικοδομητική και αποτελεσματική επικοινωνία με τα άτομα με αναπηρία, έχουμε στις σκέψεις μας τα ακόλουθα :
* Κατανοούμε τις ομοιότητες και όχι τις διαφορές, γιατί έτσι δημιουργείτε ευκολότερα η φιλία και οι ανθρώπινες σχέσεις.
* Δεχόμαστε, ότι όλοι οι άνθρωποι αποτελούν μέρος της ανθρωπότητας. Είναι ο καθένας μοναδικός και ισότιμο μέλος μιας κοινωνικής ομάδος.
* Ακολουθούμε την ανθρωποκεντρική Φιλοσοφία, ότι ο άνθρωπος και η ανθρωπιά θα είναι οι υπέρτατες αξίες στη ζωή, όσο και αν ο κόσμος διαρκώς αλλάζει.
Πηγή: Από το βιβλίο μου: ΕΠΙΤΟΜΗ, Επικοινωνία, Δημόσιες Σχέσεις, Αρχές Δεοντολογίας, Εθιμοτυπία.
Ημ/νία γραφής : 14/7/2025
